Het medisch beroepsgeheim wordt niet serieus genomen

Beroepsgeheim heilig? In de praktijk wordt er door artsen gekletst, gelekt en geopenbaard. Dat schrijven onderzoekers Herman Jansen en Michel Knapen. 'Tegen die achtergrond is het niet zo vreemd dat de overheid vraagt om medische gegevens van zware criminelen.'

Steeds meer verdachten van ernstige delicten weigeren mee te werken aan een forensisch gedragskundig onderzoek, zodat het erg moeilijk wordt hun een TBS-maatregel op te leggen. Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) en minister Schippers (Volksgezondheid) - beiden verantwoordelijk voor de Wet Forensische Zorg - hebben daar wat op gevonden.

Als gedragskundige informatie niet rechtstreeks van deze zogeheten weigerachtige observandi kan worden verkregen, dan worden (huis)artsen en andere zorgverleners die deze verdachten onder behandeling hebben gehad, verplicht te melden wat zij over hen weten. Doorbreek met andere woorden hun medisch beroepsgeheim, en we kunnen deze verdachten gemakkelijker straffen of behandelen.

Privacygevoelig
Artsenorganisatie KNMG liet direct weten dat gedragskundigen geen toegang moeten krijgen tot medische gegevens van verdachten. Dat is in de lijn van de 2400 jaar oude Eed van Hippocratus. Als patiënten weten dat privacygevoelige medische gegevens zo maar op straat komen te liggen, gaan zij zorg en behandeling mijden. Juist dat beroepsgeheim waarborgt de toegang tot de zorg. Daarom moet zwijgen de norm zijn.

Maar in de praktijk wordt er juist gekletst, gelekt en geopenbaard. Neurochirurg Kees Tulleken praatte in februari over de gezondheidstoestand van prins Friso, die net onder een lawine was beland - hij rekent op een berisping van het Medisch Tuchtcollege. In diezelfde maand werkte de directie van het VU medisch centrum vrolijk mee aan tv-programma's waarin camera's in de Spoedeisende Hulp registreerden wat gewonden mankeerden - zonder enige terughoudendheid.

Zijn dat uitzonderingen op de heilige regel dat een arts of zorgverlener zwijgt over zijn patiënten? Geenszins. Het beroepsgeheim wordt dagelijks geschonden, alleen zijn de gevolgen minder ernstig, klagen patiënten er niet over en haalt dit niet het nieuws.

Grenzen zijn onduidelijk
Deels komt dat doordat artsen niet weten wat de grenzen zijn van het medisch beroepsgeheim. De regel is simpel (zwijgen), maar de praktijk is complex. Zo mag de huisarts de ouders inlichten over de behandeling van hun minderjarige kind. Maar als een van de ouders na een scheiding het gezag over het kind heeft verloren, dan mag die niet worden geïnformeerd. Moeten artsen eerst nagaan of een ouder gezag heeft? Hij doet liever zijn werk, en neemt een schending van het beroepsgeheim op de koop toe.

Even zo vaak wordt de arts daartoe gedwongen. De politie loopt het ziekenhuis in en maakt duidelijk dat informatie over een zojuist binnengebrachte patiënt/crimineel wel erg gewenst is. Niet alle artsen zijn tegen deze druk bestand. Verzekeraars zijn geïnteresseerd in patiëntgegevens, zo bleek weer eens uit de recente casus waarin mensen - op verzoek van apothekers - werden gebeld hoeveel incontinentieluiers ze gebruiken. Werkgevers zetten bedrijfsartsen onder druk om meer te vertellen over zieke werknemers dan ze mogen op grond van hun beroepseed. Zelfs bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn medische gegevens niet altijd heilig, nu met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur deze kunnen worden ontfutseld.

Zorgtuinen
Of voorbeelden dichter bij huis: steeds vaker worden patiënten behandeld in 'zorgtuinen' - handig voor bijvoorbeeld de orthodontist die van klant naar klant loopt, maar patiënten kunnen letterlijk bij elkaar in de mond kijken. Bij de apotheek kun je prima horen hoe uw voorganger aan het loket zijn aambeien moet insmeren. En doktersassistentes zijn vaak de beroerdste niet en willen best iets kwijt over het bloedonderzoek van uw schoonmoeder, als u maar even aandringt. Het is allemaal niet volgens de regels die zorgverleners zichzelf opleggen,  maar het is ook aan de orde van de dag. Maar vergeet de patiënt zelf niet: die lijkt weinig belang te hechten aan zijn medische privégegevens, gezien bevallingsfoto's op Facebook, getoonde voetschimmels op medische tv-programma's en andere gezondheidsonthullingen op Twitter en andere sociale media.

Serieus nemen
Tegen de achtergrond van deze ontwikkeling is het helemaal niet zo vreemd dat de overheid vraagt om medische gegevens van - deze keer - zware criminelen. Aan het medisch beroepsgeheim wordt van alle kanten geknaagd, dus waarom niet door degene die dit geheim al in wetten heeft verankerd of een doorbreking ervan strafbaar heeft gesteld.

Dat de artsenorganisatie zich tegen de regeringsvoorstellen verzet is logisch. Maar wat ze aan de voordeur wensen te voorkomen, is aan de achterdeur allang gebeurd. Het medisch beroepsgeheim is een belangrijk principe maar nu werkgevers, verzekeraars, politie en justitie al veel over ons medisch dossier weten, is het ook een wassen neus. Het wordt tijd dat artsen hun eigen beroepsgeheim serieus gaan nemen. Om patiëntgegevens te beschermen en om de toegang tot de zorg te waarborgen.

Bron

Nieuws

>>Medicijnontwikkeling bij Sjögren
>>Erkenning ARA 290 als weesgeneesmiddel
>>Ligt de oorzaak van reuma in de darmen?
>>Volgende fase medicijn synerkine
>>Op zoek naar de oorzaak met nagemaakte speekselkliertjes
>>Hoopgevend onderzoek bij Sjögren
>>Medische innovaties bereiken de patiënt onvoldoende
>>Verschil man en vrouw in gezondheidszorg
>>Speekselklierbiopt voorspelt
>>Natuurproduct DHEA bij Sjögren en SLE
>>Meldpunt Medicijnen
>>Gemeenten en huishoudelijke hulp
>>Goede slapers produceren sterke hersengolven
>>2,5 miljoen Nederlanders onder armoedegrens
>>Helft patiënten durft arts niets te vragen
>>Geef je medisch dossier niet weg
>>Reuma vaker bij vrouwen?
>>Antistoffen bij reuma
>>Onderzoekssubsidies toegekend
>>Reuma en alternatieve behandelmethoden
>>Waarschuwing vakantiegangers i.v.m. opiumwet
>>Hogere dosis methotrexaat sneller effect
>>Immuunsysteem kan depressie veroorzaken
>>Doorbraak bestrijding chronische pijn
>>Verhouding arts-patiënt gaat veranderen
>>Patiënt regie over medische gegevens
>>Mogelijke pijngenen gevonden
>>Wegwijs in zorgaanbod
>>Red de vrije artsenkeuze
>>Weinig ruimte voor mondige patiënten
>>UMCG onderzoek Sjögren
>>Samen strijden tegen reuma
>>Eerste stap naar lupusvaccin
>>Bodysuit tegen chronische pijn
>>Cacao helpt bij ontstekingsziekten
>>Weinig reumavriendelijke zorgpakketten
>>Reumapatiënten zien behandeling beperkt
>>Ruim vijf miljoen Nederlanders chronisch ziek
>>Sektes rekruteren zieken
>>Apps vervangen niet de arts
>>Belastingaftrek zorgkosten blijft
>>1e congres reumaverpleegkundigen
>>MRI-scan helpt jeugdreuma vroeger opsporen
>>Reumafonds vraagt begrip voor jongeren
>>Inspectie pakt foute apps aan
>>Onderzoek naar reuma kan sneller
>>Bezorgd over gevolgen maatregelen zorg
>>Zorg pijnpatiënt kan beter
>>Zweten is weten
>>Einde handgeschreven recept
>>Genmutatie gevonden voor pijn
>>'Microrobots' in menselijk lichaam ontworpen
>>ANGO start actie tegen bezuinigingen
>>Groot inkomensverlies chronisch zieken door verdwijnen tegemoetkomingen
>>Toch compensatie eigen risico
>>Schadelijk effect geneesmiddel zichtbaar
>>Urine bevat meer dan drieduizend stoffen
>>Spray maakt mens onzichtbaar voor mug
>>Mondgezondheid mogelijk verband nierziekten
>>Vroegere diagnose reuma met biomarkers
>>Vrouw gebruikt medi-wietolie tegen reuma
>>Vitamine E maakt bloedvaten sterker
>>Suikers regelen immuunreacties
>>Nationaal Hitteplan van kracht
>>Vitamine D-tekort maakt bot sneller oud
>>Patiënt kan makkelijker gelijk halen in zorg
>>CU wil af van medicijnresten in riool
>>Klijnsma: Wajongers opnieuw keuren
>>Neurowetenschappers hebben pijnbron bij fibromyalgie gevonden
>>NPCF: Snel actie tegen lakse omgang persoonlijke medische gegevens patiënten
>>Wetsvoorstel kwaliteit, klachten en geschillen zorg snel invoeren
>> NPCF start meldactie naar verstrekking medicijnen
>>Nieuwe laag in menselijk hoornvlies ontdekt
>>Methode ontwikkeld om immuunreactie selectief te onderdrukken
>>Nederlanders positief tegenover DNA-onderzoek
>>Ziekte van Crohn kent mogelijk twee varianten
>>Pijnstillers verhogen risico op hartaanval
>>De zorgpremie is 300 euro te hoog
>>OMS wil patiënten laten meebetalen voor second opinion
>>Winst zorgverzekeraars verzesvoudigd!
>>Sneller toegang tot experimentele medicijnen
>>Vitamine D goed voor spieren
>>Robot maakt dure biologische medicijnen voor reuma
>>Vijftien procent nieuwe geneesmiddelen niet goed onderzocht op effectiviteit en bijwerkingen
>>Koopkrachtwinst van de afgelopen 12 jaar gaat in rook op
>>'Routeplanner' menselijk lichaam revolutie in geneeskunde
>>Hulp en aanpassingen: waarom en wanneer?
>>Onderzoek uitkomst: geen bezuinigingen gehandicapten
>>DNA-kaart baby legt aanleg ziektes bloot
>>Artsen en ziekenhuizen werken onderzoek tegen
>>Privacy patiëntdossier lek
>>CZ verwacht publiek debat over winstgroei zorgverzekeraars
>>Hulpbehoevenden moeten zelf hun zorg organiseren
>>Moeizame weg naar e-patiëntendossier
>>Klantgerichtheid in de zorg blijft ondermaats
>>VVD wil quotum arbeidsgehandicapten in regeerakkoord herzien
>>Te veel geneesmiddelen in drinkwater
>>Vertrouwen in Nederlandse ziekenhuizen gedaald
>>Ouderen in de schulden om zorg te betalen
>>Rol eiwit GRK2 bij chronische pijn onderzocht
>>Omega-7 mogelijk positief effect op huid- en slijmvliezen
>>Snelle diagnose dankzij nieuw genetisch onderzoek
>>Jongeren met reuma voelen zich minder succesvol
>>Reuma intensiever behandelen tijdens zwangerschap
>>Rooibos en haar geneeskrachtige werking
>>Laat het mantelzorgcompliment niet liggen!
>>Ruggenmergstimulatie en pijnpompen alleen als laatste optie
>>Cannabis maakt chronische pijn draaglijker
>>Speciale editie Reumafonds
>>Het medisch beroepsgeheim wordt niet serieus genomen
>>Experimenteel reumamedicijn fostamatinib net zo goed als Humira
>>Intrekken toestemming Elektronisch Patiëntendossier
>>Nieuwe behandeling reuma blijkt effectief
>>Nieuwe aanpak chronische pijn met PeaPure
>>Extra slaap kan pijngrens verhogen
>>Amerikaanse overheid kan mogelijk meekijken in jouw EPD
>>Eén Participatiewet voor WWB, WSW en een deel van de Wajong
>>Koemelk waarschijnlijk niet goed bij reuma
>>Relatief lang wachten op medisch specialist
>>Patiënten kunnen goed bijdragen aan nieuwe onderzoeksonderwerpen
>>Relatief weinig medici in Nederland
>>Telomeerlengte voorspelt levensduur individu
>>Arts en apotheker verdienen aan EPD
>>CG-Raad en Nibud presenteren hulpmiddel voor aantonen meerkosten
>>Hoge kosten door reuma? Bekijk de vergoedingen
>>Tweede kamer unaniem voor ratificatie VN-verdrag mensen met beperking
>>Zorgkosten in 40 jaar 1250 procent omhoog
>>Proef met chip tegen reumatoïde artritis succesvol
>>Reumafonds kritisch over zorgkosten
>>Nieuwe antistof voorspelt verloop reuma
>>Driekwart vrouwen hebben dagelijks reumapijn
>>Pijn bij reuma en tekort aan vitamine D
>>Reumaverpleegkundigen lanceren handige fijnschiller
>>Patiënten krijgen vaak andere medicijnen dan artsen voorschrijven
>>Galapagos meldt positieve resultaten bij behandeling reuma
>>Onderzoek B cell selection
>>Genetische studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd
>>Het Reumafonds vraagt Kamerleden om actie
>>Hulp bij vinden van een baan voor mensen in de "oude" Wajong
>>Reumamedicijn Humira vaak niet effectief
>>Succesvolle combinatie medicijnen voor Sjögren
>>Reumapatiënten lijden ernstig onder de huidige bezuinigingen
>>Geen tandbederf meer dankzij Japanse vinding
>>Reuma verhoogt kans op trombose
>>Kokosnootolie voorkomt tandbederf
>>Gif van zwarte mamba kan een alternatief zijn voor morfine
>>Afweerstoornissen sneller opgespoord
>>Groenlipmossel heeft een krachtige ontstekingsremmende werking
>>Het nut van de griepprik bij reuma
>>Nieuwe behandeling Reuma en Crohn met varkensparasieten
>>Tuvalu Media is op zoek naar jou!
>>Fysiotherapie te duur voor mensen met reuma
>>Slaaptekort doet 'hippocampus' in hersenen krimpen
>>Zorgplan wordt weinig gebruikt
>>Sjögrenpatiënten hebben minder eiwit cytokine APRIL
>>PWA ziet vaatafwijkingen auto-immuunziekte
>>Goed nieuws voor reumapatiënten
>>Weizmann Instituut ontwikkelt vaccin tegen Crohn, Reuma en Kanker
>>Zoektocht nieuwe medicijnen tegen ontstekingen
>>Buikvet als basis nieuw kraakbeen
>>Lokale gentherapie binnen 5 a 10 jaar
>>Goedkope Klickchemie reumatest
>>Onderzoeken Reumafonds
>>Onderzoek behandelmethode Sjögren
>>Functie van eiwit DC-STAMP nader onderzocht