Telomeerlengte voorspelt levensduur individu

De biologische leeftijd en de levensverwachting van een individu kunnen worden voorspeld door het meten van de telomeerlengte van DNA. Dat hebben onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en twee Britse universiteiten ontdekt tijdens een onderzoek naar de lengte van de chromosoomuiteinden – de zogenaamde ‘telomeren’ – in een wilde populatie van Seychellenzangers op een afgelegen eilandje.
Het onderzoek is 23 november 2012 gepubliceerd in het tijdschrift Molecular Ecology.

Telomeren worden korter bij het ouder worden, maar het onderzoek laat zien dat de snelheid waarmee dat gebeurt sterk verschilt per individu.
Ook blijkt dat het hebben van kortere telomeren een verhoogde kans op overlijden met zich meebrengt.
De telomeerlengte voorspelt de toekomstige levensverwachting beter dan de daadwerkelijke leeftijd en zou daarom als maatstaf voor de biologische leeftijd kunnen dienen.

Beschermkapjes
Telomeren zitten aan het uiteinde van de chromosomen. Net als de harde plastic uiteindjes van een schoenveter werken ze als beschermende kapjes die voorkomen dat de genen vlakbij het chromosoomuiteinde afbrokkelen. In de loop van de tijd worden de telomeren afgebroken, waardoor ze steeds korter worden. Zodra ze een bepaalde kritische lengte hebben bereikt, stopt de cel waarin ze zitten met functioneren.

 

‘Dit mechanisme is ontstaan om te voorkomen dat cellen zich ongecontroleerd gaan delen, oftewel kankercellen worden,’ zegt onderzoeksleider dr. David S. Richardson van de Universiteit van East Anglia. ‘Maar de keerzijde is dat er gezondheidsproblemen ontstaan. Telomeren beschermen tegen kanker, maar zorgen er ook voor dat we verouderen.’

 

Het onderzoeksproject duurde in totaal twintig jaar. Het is de eerste studie die telomeren meet over de gehele levensduur van individuen in een wilde populatie. De onderzoekers bestudeerden de populatie Seychellenzangers op het eilandje Cousin in de Indische Oceaan. Ze verzamelden twee keer per jaar bloedmonsters van deze zangvogels en analyseerden de lengte van de telomeren.

 

Afgelegen eiland
‘We wilden graag uitzoeken wat er tijdens het gehele leven gebeurt. Daarvoor zijn Seychellenzangers een ideaal onderzoekssysteem,’ zegt Martijn Hammers van de Rijksuniversiteit Groningen. Op het afgelegen eiland zonder vijanden zijn de vogels door natuurlijke grenzen ingesloten. ‘Daardoor konden we individuen hun hele leven volgen tot ze van ouderdom stierven.’

 

De onderzoekers keken of de telomeerlengte op elke willekeurige leeftijd kon voorspellen of een vogel binnenkort zou doodgaan. Bij korte telomeren en telomeren die snel korter werden, bleek de kans groot dat een vogel binnen één jaar stierf. Ook zagen de onderzoekers dat individuen met langere telomeren over het geheel genomen langer leefden. Hammers: ‘Tot voor kort is gedacht dat de telomeren van een individu met een constante snelheid korter worden. De telomeerlengte kon zo als een inwendige klok dienen om de kalenderleeftijd van organismen in het wild te meten.’

 

Biologische stress
Telomeren worden inderdaad korter naarmate de leeftijd vordert. Maar de snelheid waarmee dit gebeurt, verschilt per individu. Dat komt omdat verschillende individuen een verschillende hoeveelheid biologische stress ondervinden tijdens hun leven. ‘De telomeerlengte is dus eerder een maatstaf voor de totale hoeveelheid schade die iemand tijdens zijn leven heeft opgelopen,’ zegt Hammers.

 

Dat idee was al in het lab onderzocht, maar nog nooit eerder in een natuurlijke omgeving. ‘Om dit soort onderzoek bij mensen te doen is vrijwel onmogelijk,’ zeggen de onderzoekers. ‘Dat zou heel veel tijd kosten, maar bovendien grijpen we meestal in als mensen ziek worden. Dan zou het geen onderzoek onder natuurlijke omstandigheden meer zijn.’

 

Telomeren lijken een afspiegeling te zijn van de oxidatieve stress die iemand tijdens zijn leven ondervindt. Hoe gezonder je bent, of bent geweest, hoe beter je telomeren zijn. Maar wat precies de oorzaak is valt moeilijk te constateren. Telomeren worden aangevallen door oxidanten. Zaken als roken, ongezond eten of je lichaam blootstellen aan extreme lichamelijke of mentale stress leiden er allemaal toe dat de telomeren korter worden.
 

Bron

Nieuws

>>Medicijnontwikkeling bij Sjögren
>>Erkenning ARA 290 als weesgeneesmiddel
>>Ligt de oorzaak van reuma in de darmen?
>>Volgende fase medicijn synerkine
>>Op zoek naar de oorzaak met nagemaakte speekselkliertjes
>>Hoopgevend onderzoek bij Sjögren
>>Medische innovaties bereiken de patiënt onvoldoende
>>Verschil man en vrouw in gezondheidszorg
>>Speekselklierbiopt voorspelt
>>Natuurproduct DHEA bij Sjögren en SLE
>>Meldpunt Medicijnen
>>Gemeenten en huishoudelijke hulp
>>Goede slapers produceren sterke hersengolven
>>2,5 miljoen Nederlanders onder armoedegrens
>>Helft patiënten durft arts niets te vragen
>>Geef je medisch dossier niet weg
>>Reuma vaker bij vrouwen?
>>Antistoffen bij reuma
>>Onderzoekssubsidies toegekend
>>Reuma en alternatieve behandelmethoden
>>Waarschuwing vakantiegangers i.v.m. opiumwet
>>Hogere dosis methotrexaat sneller effect
>>Immuunsysteem kan depressie veroorzaken
>>Doorbraak bestrijding chronische pijn
>>Verhouding arts-patiënt gaat veranderen
>>Patiënt regie over medische gegevens
>>Mogelijke pijngenen gevonden
>>Wegwijs in zorgaanbod
>>Red de vrije artsenkeuze
>>Weinig ruimte voor mondige patiënten
>>UMCG onderzoek Sjögren
>>Samen strijden tegen reuma
>>Eerste stap naar lupusvaccin
>>Bodysuit tegen chronische pijn
>>Cacao helpt bij ontstekingsziekten
>>Weinig reumavriendelijke zorgpakketten
>>Reumapatiënten zien behandeling beperkt
>>Ruim vijf miljoen Nederlanders chronisch ziek
>>Sektes rekruteren zieken
>>Apps vervangen niet de arts
>>Belastingaftrek zorgkosten blijft
>>1e congres reumaverpleegkundigen
>>MRI-scan helpt jeugdreuma vroeger opsporen
>>Reumafonds vraagt begrip voor jongeren
>>Inspectie pakt foute apps aan
>>Onderzoek naar reuma kan sneller
>>Bezorgd over gevolgen maatregelen zorg
>>Zorg pijnpatiënt kan beter
>>Zweten is weten
>>Einde handgeschreven recept
>>Genmutatie gevonden voor pijn
>>'Microrobots' in menselijk lichaam ontworpen
>>ANGO start actie tegen bezuinigingen
>>Groot inkomensverlies chronisch zieken door verdwijnen tegemoetkomingen
>>Toch compensatie eigen risico
>>Schadelijk effect geneesmiddel zichtbaar
>>Urine bevat meer dan drieduizend stoffen
>>Spray maakt mens onzichtbaar voor mug
>>Mondgezondheid mogelijk verband nierziekten
>>Vroegere diagnose reuma met biomarkers
>>Vrouw gebruikt medi-wietolie tegen reuma
>>Vitamine E maakt bloedvaten sterker
>>Suikers regelen immuunreacties
>>Nationaal Hitteplan van kracht
>>Vitamine D-tekort maakt bot sneller oud
>>Patiënt kan makkelijker gelijk halen in zorg
>>CU wil af van medicijnresten in riool
>>Klijnsma: Wajongers opnieuw keuren
>>Neurowetenschappers hebben pijnbron bij fibromyalgie gevonden
>>NPCF: Snel actie tegen lakse omgang persoonlijke medische gegevens patiënten
>>Wetsvoorstel kwaliteit, klachten en geschillen zorg snel invoeren
>> NPCF start meldactie naar verstrekking medicijnen
>>Nieuwe laag in menselijk hoornvlies ontdekt
>>Methode ontwikkeld om immuunreactie selectief te onderdrukken
>>Nederlanders positief tegenover DNA-onderzoek
>>Ziekte van Crohn kent mogelijk twee varianten
>>Pijnstillers verhogen risico op hartaanval
>>De zorgpremie is 300 euro te hoog
>>OMS wil patiënten laten meebetalen voor second opinion
>>Winst zorgverzekeraars verzesvoudigd!
>>Sneller toegang tot experimentele medicijnen
>>Vitamine D goed voor spieren
>>Robot maakt dure biologische medicijnen voor reuma
>>Vijftien procent nieuwe geneesmiddelen niet goed onderzocht op effectiviteit en bijwerkingen
>>Koopkrachtwinst van de afgelopen 12 jaar gaat in rook op
>>'Routeplanner' menselijk lichaam revolutie in geneeskunde
>>Hulp en aanpassingen: waarom en wanneer?
>>Onderzoek uitkomst: geen bezuinigingen gehandicapten
>>DNA-kaart baby legt aanleg ziektes bloot
>>Artsen en ziekenhuizen werken onderzoek tegen
>>Privacy patiëntdossier lek
>>CZ verwacht publiek debat over winstgroei zorgverzekeraars
>>Hulpbehoevenden moeten zelf hun zorg organiseren
>>Moeizame weg naar e-patiëntendossier
>>Klantgerichtheid in de zorg blijft ondermaats
>>VVD wil quotum arbeidsgehandicapten in regeerakkoord herzien
>>Te veel geneesmiddelen in drinkwater
>>Vertrouwen in Nederlandse ziekenhuizen gedaald
>>Ouderen in de schulden om zorg te betalen
>>Rol eiwit GRK2 bij chronische pijn onderzocht
>>Omega-7 mogelijk positief effect op huid- en slijmvliezen
>>Snelle diagnose dankzij nieuw genetisch onderzoek
>>Jongeren met reuma voelen zich minder succesvol
>>Reuma intensiever behandelen tijdens zwangerschap
>>Rooibos en haar geneeskrachtige werking
>>Laat het mantelzorgcompliment niet liggen!
>>Ruggenmergstimulatie en pijnpompen alleen als laatste optie
>>Cannabis maakt chronische pijn draaglijker
>>Speciale editie Reumafonds
>>Het medisch beroepsgeheim wordt niet serieus genomen
>>Experimenteel reumamedicijn fostamatinib net zo goed als Humira
>>Intrekken toestemming Elektronisch Patiëntendossier
>>Nieuwe behandeling reuma blijkt effectief
>>Nieuwe aanpak chronische pijn met PeaPure
>>Extra slaap kan pijngrens verhogen
>>Amerikaanse overheid kan mogelijk meekijken in jouw EPD
>>Eén Participatiewet voor WWB, WSW en een deel van de Wajong
>>Koemelk waarschijnlijk niet goed bij reuma
>>Relatief lang wachten op medisch specialist
>>Patiënten kunnen goed bijdragen aan nieuwe onderzoeksonderwerpen
>>Relatief weinig medici in Nederland
>>Telomeerlengte voorspelt levensduur individu
>>Arts en apotheker verdienen aan EPD
>>CG-Raad en Nibud presenteren hulpmiddel voor aantonen meerkosten
>>Hoge kosten door reuma? Bekijk de vergoedingen
>>Tweede kamer unaniem voor ratificatie VN-verdrag mensen met beperking
>>Zorgkosten in 40 jaar 1250 procent omhoog
>>Proef met chip tegen reumatoïde artritis succesvol
>>Reumafonds kritisch over zorgkosten
>>Nieuwe antistof voorspelt verloop reuma
>>Driekwart vrouwen hebben dagelijks reumapijn
>>Pijn bij reuma en tekort aan vitamine D
>>Reumaverpleegkundigen lanceren handige fijnschiller
>>Patiënten krijgen vaak andere medicijnen dan artsen voorschrijven
>>Galapagos meldt positieve resultaten bij behandeling reuma
>>Onderzoek B cell selection
>>Genetische studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd
>>Het Reumafonds vraagt Kamerleden om actie
>>Hulp bij vinden van een baan voor mensen in de "oude" Wajong
>>Reumamedicijn Humira vaak niet effectief
>>Succesvolle combinatie medicijnen voor Sjögren
>>Reumapatiënten lijden ernstig onder de huidige bezuinigingen
>>Geen tandbederf meer dankzij Japanse vinding
>>Reuma verhoogt kans op trombose
>>Kokosnootolie voorkomt tandbederf
>>Gif van zwarte mamba kan een alternatief zijn voor morfine
>>Afweerstoornissen sneller opgespoord
>>Groenlipmossel heeft een krachtige ontstekingsremmende werking
>>Het nut van de griepprik bij reuma
>>Nieuwe behandeling Reuma en Crohn met varkensparasieten
>>Tuvalu Media is op zoek naar jou!
>>Fysiotherapie te duur voor mensen met reuma
>>Slaaptekort doet 'hippocampus' in hersenen krimpen
>>Zorgplan wordt weinig gebruikt
>>Sjögrenpatiënten hebben minder eiwit cytokine APRIL
>>PWA ziet vaatafwijkingen auto-immuunziekte
>>Goed nieuws voor reumapatiënten
>>Weizmann Instituut ontwikkelt vaccin tegen Crohn, Reuma en Kanker
>>Zoektocht nieuwe medicijnen tegen ontstekingen
>>Buikvet als basis nieuw kraakbeen
>>Lokale gentherapie binnen 5 a 10 jaar
>>Goedkope Klickchemie reumatest
>>Onderzoeken Reumafonds
>>Onderzoek behandelmethode Sjögren
>>Functie van eiwit DC-STAMP nader onderzocht