Genetische studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd

Een van de grootste genetische studies die ooit is uitgevoerd, heeft nieuwe inzichten opgeleverd over het ontstaan van chronische ontstekingsziekten in de darmen. Het betreft de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, die samen bekend zijn onder de term inflammatory bowel disease (IBD) en in Europa ongeveer 2,5 miljoen mensen treffen.
Maag-, darm-, leverarts Rinse Weersma van het UMCG is een van de initiatiefnemers van de studie die vandaag in Nature wordt gepubliceerd.
De onderzoekers vonden onverwacht veel overlap tussen de genen die zorgen voor gezonde darmen, en de genen die leiden tot de ziekte IBD.

“Genetisch is er een subtiele balans tussen de immunologische afweer tegen darmbacteriën en de aanleg voor IBD,” aldus Weersma. “Veel van de genetische regio’s die actief zijn bij de afweer tegen de natuurlijk voorkomende darmbacteriën vonden we ook bij IBD. Als deze genen te actief worden, dragen ze bij aan de ontstekingsreacties die tot IBD leiden.”

Darmontstekingen
De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn auto-immuunziekten. Bij deze ziekten gaat er iets mis met de afweer van het lichaam. Normaal beschermt de afweer het lichaam tegen bijvoorbeeld bacteriën. Maar bij een auto-immuunziekte wordt de afweer overactief en gaat delen van het eigen lichaam aanvallen.
In het geval van IBD leidt dit tot ontstoken darmen. Patiënten met de ziekte van Crohn kunnen ontstekingen hebben in het hele maag-darmkanaal, terwijl de ontstekingen bij colitis ulcerosa alleen in de dikke darm zitten. Chronische diarree, bloedverlies en pijn zijn belangrijke kenmerken van IBD. Operaties zijn vaak nodig om delen van de darm te verwijderen die erg ontstoken zijn of waar veel littekens zitten. De patiënten moeten in de regel levenslang geneesmiddelen gebruiken die het immuunsysteem van het lichaam onderdrukken.

Genetische regio’s
Weersma was een van de wetenschappers die ervoor heeft gezorgd dat genetische data van 75.000 mensen geanalyseerd konden worden.
In totaal werden 163 regio’s gevonden op het DNA die met vatbaarheid voor IBD samenhangen, waarvan 71 regio’s nieuw ontdekt zijn.
Opmerkelijk was dat genen in sommige regio’s ook betrokken zijn bij de productie van eiwitten die tuberculose- en leprabacteriën bestrijden.

Verband met infectieziekten
“Patiënten met de ziekte van Crohn worden de laatste 10 jaar met het geneesmiddel anti-TNFα behandeld,” vertelt Weersma. “Bij patiënten die eerder in hun leven met tuberculose in aanraking waren geweest, zagen we die infectie weer opvlammen.
Door deze bevindingen bij patiënten zijn we gaan kijken naar mogelijke genetische samenhang tussen vatbaarheid voor heel verschillende ziektes.” De genetische studie van Weersma toont nu duidelijk aan dat een subtiele balans in de afweermechanismen betrokken is bij zowel infectieziekten zoals tuberculose, als bij auto-immuunziekten zoals IBD.

Nieuwe kennis
Volgens Weersma zijn de resultaten van deze studie belangrijk om nieuwe aanknopingspunten te vinden voor de ontwikkeling van geneesmiddelen.
Ook is inzicht in de verwantschap tussen het ontstaan van ziektes relevant. Hierdoor kan op rationele gronden worden afgewogen welke geneesmiddelen die werkzaam zijn bij ziektes zoals reuma, psoriasis en multiple sclerosis, dat mogelijk ook zijn bij andere ziektes.

Parelsnoer
Het onderzoek van Weersma maakt deel uit het Parelsnoer Initiatief dat een unieke samenwerking tussen de acht universitaire medische centra (UMC’s) in Nederland realiseert.
Het UMCG is de trekker van het Parelsnoeronderzoek op het gebied van de genetische oorsprong van IBD.
Door het bundelen van gegevens uit alle UMC’s kan de wetenschap zich ontwikkelen, wordt de patiënt beter behandeld en kan nieuwe productontwikkeling plaatsvinden.

Meer weten over het wetenschappelijk onderzoek van het UMCG?
Kijk dan op www.kennisinzicht.umcg.nl.
Volg het UMCG ook via Twitter: @umcg

Nieuws

>>Medicijnontwikkeling bij Sjögren
>>Erkenning ARA 290 als weesgeneesmiddel
>>Ligt de oorzaak van reuma in de darmen?
>>Volgende fase medicijn synerkine
>>Op zoek naar de oorzaak met nagemaakte speekselkliertjes
>>Hoopgevend onderzoek bij Sjögren
>>Medische innovaties bereiken de patiënt onvoldoende
>>Verschil man en vrouw in gezondheidszorg
>>Speekselklierbiopt voorspelt
>>Natuurproduct DHEA bij Sjögren en SLE
>>Meldpunt Medicijnen
>>Gemeenten en huishoudelijke hulp
>>Goede slapers produceren sterke hersengolven
>>2,5 miljoen Nederlanders onder armoedegrens
>>Helft patiënten durft arts niets te vragen
>>Geef je medisch dossier niet weg
>>Reuma vaker bij vrouwen?
>>Antistoffen bij reuma
>>Onderzoekssubsidies toegekend
>>Reuma en alternatieve behandelmethoden
>>Waarschuwing vakantiegangers i.v.m. opiumwet
>>Hogere dosis methotrexaat sneller effect
>>Immuunsysteem kan depressie veroorzaken
>>Doorbraak bestrijding chronische pijn
>>Verhouding arts-patiënt gaat veranderen
>>Patiënt regie over medische gegevens
>>Mogelijke pijngenen gevonden
>>Wegwijs in zorgaanbod
>>Red de vrije artsenkeuze
>>Weinig ruimte voor mondige patiënten
>>UMCG onderzoek Sjögren
>>Samen strijden tegen reuma
>>Eerste stap naar lupusvaccin
>>Bodysuit tegen chronische pijn
>>Cacao helpt bij ontstekingsziekten
>>Weinig reumavriendelijke zorgpakketten
>>Reumapatiënten zien behandeling beperkt
>>Ruim vijf miljoen Nederlanders chronisch ziek
>>Sektes rekruteren zieken
>>Apps vervangen niet de arts
>>Belastingaftrek zorgkosten blijft
>>1e congres reumaverpleegkundigen
>>MRI-scan helpt jeugdreuma vroeger opsporen
>>Reumafonds vraagt begrip voor jongeren
>>Inspectie pakt foute apps aan
>>Onderzoek naar reuma kan sneller
>>Bezorgd over gevolgen maatregelen zorg
>>Zorg pijnpatiënt kan beter
>>Zweten is weten
>>Einde handgeschreven recept
>>Genmutatie gevonden voor pijn
>>'Microrobots' in menselijk lichaam ontworpen
>>ANGO start actie tegen bezuinigingen
>>Groot inkomensverlies chronisch zieken door verdwijnen tegemoetkomingen
>>Toch compensatie eigen risico
>>Schadelijk effect geneesmiddel zichtbaar
>>Urine bevat meer dan drieduizend stoffen
>>Spray maakt mens onzichtbaar voor mug
>>Mondgezondheid mogelijk verband nierziekten
>>Vroegere diagnose reuma met biomarkers
>>Vrouw gebruikt medi-wietolie tegen reuma
>>Vitamine E maakt bloedvaten sterker
>>Suikers regelen immuunreacties
>>Nationaal Hitteplan van kracht
>>Vitamine D-tekort maakt bot sneller oud
>>Patiënt kan makkelijker gelijk halen in zorg
>>CU wil af van medicijnresten in riool
>>Klijnsma: Wajongers opnieuw keuren
>>Neurowetenschappers hebben pijnbron bij fibromyalgie gevonden
>>NPCF: Snel actie tegen lakse omgang persoonlijke medische gegevens patiënten
>>Wetsvoorstel kwaliteit, klachten en geschillen zorg snel invoeren
>> NPCF start meldactie naar verstrekking medicijnen
>>Nieuwe laag in menselijk hoornvlies ontdekt
>>Methode ontwikkeld om immuunreactie selectief te onderdrukken
>>Nederlanders positief tegenover DNA-onderzoek
>>Ziekte van Crohn kent mogelijk twee varianten
>>Pijnstillers verhogen risico op hartaanval
>>De zorgpremie is 300 euro te hoog
>>OMS wil patiënten laten meebetalen voor second opinion
>>Winst zorgverzekeraars verzesvoudigd!
>>Sneller toegang tot experimentele medicijnen
>>Vitamine D goed voor spieren
>>Robot maakt dure biologische medicijnen voor reuma
>>Vijftien procent nieuwe geneesmiddelen niet goed onderzocht op effectiviteit en bijwerkingen
>>Koopkrachtwinst van de afgelopen 12 jaar gaat in rook op
>>'Routeplanner' menselijk lichaam revolutie in geneeskunde
>>Hulp en aanpassingen: waarom en wanneer?
>>Onderzoek uitkomst: geen bezuinigingen gehandicapten
>>DNA-kaart baby legt aanleg ziektes bloot
>>Artsen en ziekenhuizen werken onderzoek tegen
>>Privacy patiëntdossier lek
>>CZ verwacht publiek debat over winstgroei zorgverzekeraars
>>Hulpbehoevenden moeten zelf hun zorg organiseren
>>Moeizame weg naar e-patiëntendossier
>>Klantgerichtheid in de zorg blijft ondermaats
>>VVD wil quotum arbeidsgehandicapten in regeerakkoord herzien
>>Te veel geneesmiddelen in drinkwater
>>Vertrouwen in Nederlandse ziekenhuizen gedaald
>>Ouderen in de schulden om zorg te betalen
>>Rol eiwit GRK2 bij chronische pijn onderzocht
>>Omega-7 mogelijk positief effect op huid- en slijmvliezen
>>Snelle diagnose dankzij nieuw genetisch onderzoek
>>Jongeren met reuma voelen zich minder succesvol
>>Reuma intensiever behandelen tijdens zwangerschap
>>Rooibos en haar geneeskrachtige werking
>>Laat het mantelzorgcompliment niet liggen!
>>Ruggenmergstimulatie en pijnpompen alleen als laatste optie
>>Cannabis maakt chronische pijn draaglijker
>>Speciale editie Reumafonds
>>Het medisch beroepsgeheim wordt niet serieus genomen
>>Experimenteel reumamedicijn fostamatinib net zo goed als Humira
>>Intrekken toestemming Elektronisch Patiëntendossier
>>Nieuwe behandeling reuma blijkt effectief
>>Nieuwe aanpak chronische pijn met PeaPure
>>Extra slaap kan pijngrens verhogen
>>Amerikaanse overheid kan mogelijk meekijken in jouw EPD
>>Eén Participatiewet voor WWB, WSW en een deel van de Wajong
>>Koemelk waarschijnlijk niet goed bij reuma
>>Relatief lang wachten op medisch specialist
>>Patiënten kunnen goed bijdragen aan nieuwe onderzoeksonderwerpen
>>Relatief weinig medici in Nederland
>>Telomeerlengte voorspelt levensduur individu
>>Arts en apotheker verdienen aan EPD
>>CG-Raad en Nibud presenteren hulpmiddel voor aantonen meerkosten
>>Hoge kosten door reuma? Bekijk de vergoedingen
>>Tweede kamer unaniem voor ratificatie VN-verdrag mensen met beperking
>>Zorgkosten in 40 jaar 1250 procent omhoog
>>Proef met chip tegen reumatoïde artritis succesvol
>>Reumafonds kritisch over zorgkosten
>>Nieuwe antistof voorspelt verloop reuma
>>Driekwart vrouwen hebben dagelijks reumapijn
>>Pijn bij reuma en tekort aan vitamine D
>>Reumaverpleegkundigen lanceren handige fijnschiller
>>Patiënten krijgen vaak andere medicijnen dan artsen voorschrijven
>>Galapagos meldt positieve resultaten bij behandeling reuma
>>Onderzoek B cell selection
>>Genetische studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd
>>Het Reumafonds vraagt Kamerleden om actie
>>Hulp bij vinden van een baan voor mensen in de "oude" Wajong
>>Reumamedicijn Humira vaak niet effectief
>>Succesvolle combinatie medicijnen voor Sjögren
>>Reumapatiënten lijden ernstig onder de huidige bezuinigingen
>>Geen tandbederf meer dankzij Japanse vinding
>>Reuma verhoogt kans op trombose
>>Kokosnootolie voorkomt tandbederf
>>Gif van zwarte mamba kan een alternatief zijn voor morfine
>>Afweerstoornissen sneller opgespoord
>>Groenlipmossel heeft een krachtige ontstekingsremmende werking
>>Het nut van de griepprik bij reuma
>>Nieuwe behandeling Reuma en Crohn met varkensparasieten
>>Tuvalu Media is op zoek naar jou!
>>Fysiotherapie te duur voor mensen met reuma
>>Slaaptekort doet 'hippocampus' in hersenen krimpen
>>Zorgplan wordt weinig gebruikt
>>Sjögrenpatiënten hebben minder eiwit cytokine APRIL
>>PWA ziet vaatafwijkingen auto-immuunziekte
>>Goed nieuws voor reumapatiënten
>>Weizmann Instituut ontwikkelt vaccin tegen Crohn, Reuma en Kanker
>>Zoektocht nieuwe medicijnen tegen ontstekingen
>>Buikvet als basis nieuw kraakbeen
>>Lokale gentherapie binnen 5 a 10 jaar
>>Goedkope Klickchemie reumatest
>>Onderzoeken Reumafonds
>>Onderzoek behandelmethode Sjögren
>>Functie van eiwit DC-STAMP nader onderzocht